Intro
Mei is wat mij betreft de mooiste vogelmaand van het jaar. In geen enkele andere maand kun je zoveel soorten zien en horen. Het is vaak spannend vogelen, want er is van alles mogelijk. De vogeltrek is nog aan de gang en in de eerste helft van mei arriveren de late zomergasten (Wielewaal, bosrietzanger, nachtzwaluw, wespendief o.a.). In mei worden ieder jaar veel zeldzame vogels gevonden, hoewel oktober daar ook een erg goeie maand voor is.
Nu mei alweer achter ons ligt, is het tijd om terug te blikken op een bewogen vogelmaand. Ieder jaar hoop je in mei 1 of 2 nieuwe soorten te zien, maar dat wordt ieder jaar wat lastiger als je al zoveel soorten (+/- 460) gezien hebt. Vorig jaar kon ik mijn eerste scharrelaar als nieuwe soort in de maand mei bewonderen, dit jaar moet ik het met minder doen. Nu klinkt het woord ‘minder’ wel een beetje teleurstellend, en dat was mei allesbehalve. Het was een fantastische maand met veel hoogtepunten. Ik zag in totaal 194 soorten afgelopen maand. In dit maandoverzicht blik ik op terug op de mooiste soorten en waarnemingen.
Hoogtepunten mei 2023
Mei begon meteen al spannend met de ontdekking van een woestijnplevier- of Mongoolse plevier op 1 mei in het Lauwersmeer. Folkert Jan had toegeslagen. Helaas bleek de vogel in de dagen erna onvindbaar. Totdat de vogel op 7 mei werd herontdekt, iets ten noorden van de plek van ontdekking. Het bleek een mooie woestijnplevier te zijn. ’s Middags samen met Siska naar het wad t.h.v. het Lauwersmeer gegaan en na even zoeken kregen we de vogel op ons netvlies. Op deze middag mochten we ook genieten van een breedbekstrandloper die mooi dichtbij op het wad zat en ontdekte ik zomaar een tweetal zwarte ibissen terwijl we naar steltkluten aan het kijken waren. En dan gaan er ook nog eens 2 rode wouwen bijna aan je voorbij. Je moet gewoon scherp blijven als je in mei in het Lauwersmeer bent, van alles is mogelijk.
Een ochtend trektellen bij Kamperhoek met Folkert Jan op 4 mei leverde als hoogtepunt een steppekiekendief op. De vogel kwam vanuit zuid recht op ons af gevlogen en passeerde ons door de snelweg te volgen richting noord/noordoost. Ook leuk waren 2 overvliegende kraanvogels, mooie groepen zwarte sterns, een visarend, smelleken en slechtvalk. Na het trektellen De Wieden in gegaan waar we genoten van purperreigers en een koereiger. We sloten deze afwisselende vogeldag af in het Dwingelderveld, waar alweer een vrouwtje grauwe klauwier zat.
Op 10 mei zag ik pas mijn 2e Aziatische goudplevier ooit. Deze prachtige steltloper verbleef enkele dagen in de Lindevallei ten zuiden van Wolvega. Een thuiswedstrijd zeg maar. De vogel zat tussen vele andere steltlopers. Hoewel op enige afstand, was de vogel mooi te zien. Fijn al die zeldzaamheden in Friesland dit voorjaar. Op de weg terug via de Lindevallei naar station Wolvega, ging een koekoek tot op enkele meters van mij prachtig in een struikje zitten. De vogel werd uiteindelijk verjaagd door rietzangers die niet zaten te wachten op een indringer.
Op 11 mei was het weer eens tijd voor een dagje Texel met Folkert Jan. De dag begon grijs en regenachtig, maar uiteindelijk klaarde het op. De bijeneter die in de buurt van ’t Horntje nabij een camping zou moeten zitten, was onvindbaar in de regen. Dan eerst maar naar de noordelijke helft van Texel waar het wel droog was. Op de akkers van Eierland zagen we al snel wat ‘bolletjes’ rondscharrelen. De morinelplevieren die ieder voorjaar weer op deze plek terugkeren om te pleisteren. Nog nooit zag ik deze fraaie soort zo mooi als vandaag, onwerkelijk. Zo sta je op 7 mei in het Lauwersmeer in de luchttrilling naar een vage schim van een nog net herkenbare morinelplevier te kijken, zo sta je een paar dagen later op Texel in Eierland waar de vogels naar je toe komen gelopen, weinig schuw.
Later op de ochtend weer richting ’t Horntje voor de bijeneter. Aanvankelijk is de vogel wederom nergens te bekennen en even denken we dat de vogel is gevlogen. Het was inmiddels al aardig opgeklaard en bijeneters staan erom bekend dat ze zomaar verder trekken als de zon ook maar een beetje doorbreekt. Gelukkig ziet Folkert Jan de vogel verderop vliegen en hij belt me dat ik zijn kant op moet komen. Eindelijk kan het grote genieten beginnen. De bijeneter zit rustig ter plaatse in de bomen rondom een huis. Af en toe vliegt de vogel een stukje, maar is steeds mooi te volgen. Mijn mooiste waarneming ooit van één van de mooiste vogelsoorten die je in Nederland kunt zien. Wat blijft het toch een droomvogel om te zien.
Naast de morinelplevieren en deze onvergetelijke waarneming van een bijeneter, mag een ter plaatse jan-van-gent hier niet onvermeld blijven. De vogel dreef rustig op het water ter hoogte van De Volharding. Mogelijk was de vogel ziek/verzwakt (vogelgriep?). Hoe dan ook, het was een buitenkans om deze zeevogel eens van dichtbij te bekijken. Normaal gesproken zie je ze vooral snel langsvliegend tijdens het zeetrektellen of een bezoekje aan de kust.
Op 13 mei was weer de jaarlijkse TOH vogeldag. Een lange dag vogels kijken in de 3 noordelijke provincies, Friesland, Groningen en Drenthe. Samen met Folkert Jan, Gijs en Klaas Jan op pad geweest. Gezamenlijk mochten we deze dag 137 waarnemen. Mooiste momenten van de dag waren wat mij betreft de nachtzwaluwen en het moment waarop we tegelijkertijd getuige waren van zomertortels (zeldzaam tegenwoordig), kraanvogels, zwarte specht en een mooie fluiter. Ook leuk deze dag waren soorten zoals grote karekiet, grauwe franjepoot en roodhalsgans. Voor een verslag over deze dag, zie: Top Of Holland vogeldag 2023
De mooiste vogeldag in mei 2023 was toch wel de Fochteloërveen big day op 21 mei. Voor het eerst in meer dan een jaar tijd ging ik weer een lange dag vogelen in dit waardevolle en unieke gebied, met als doel zoveel mogelijk soorten te bewonderen binnen 24 uur. In 2021 deed ik dit maandelijks, toen ik nog in Veenhuizen woonde. Op 30 april vorig jaar deed ik de big day samen met Folkert Jan en Jeroen voor het laatst. Op een gegeven moment ging het toch weer kriebelen. Een lange dag vogels kijken in het Fochteloërveen staat garant voor mooie en onverwachte ontmoetingen.
Ik zag op deze dag 124 soorten. Daarmee werd het één van mijn mooiste vogeldagen ooit in dit prachtige gebied. Niet eens zozeer het aantal, maar meer de vele onverwachte momenten maakte het tot een memorabele dag. Al heel vroeg, nog voor het licht, begon de dag al heel goed met maar liefst 4 nachtzwaluwen (hoog aantal voor dit gebied), bosuilen, houtsnip, porseleinhoen en kwartel. Het moment van de baltsende nachtzwaluwen was magisch. Ook fantastisch blijven de gezinnen kraanvogels en wilde zwanen, fluitende wielewalen en de jaarlijks terugkerende slangenarenden. Andere hoogtepunten waren o.a. de witwangsterns die opeens boven mijn hoofd vlogen, een draaihals, de middelste bonte specht die thuis gaf op de begraafplaats van Veenhuizen, een zomerkleed roodhalsfuut die er toch nog zat en een paartje zwarte roodstaarten met jongen in een schuur. Voor een uitgebreid verslag over deze lange dag, zie: Fochteloërveen Big Day voorjaar 2023
Naast de Fochteloërveen Big Day heb ik op 15 mei ook nog een regionale Big Day gedaan, in de omgeving van mijn huidige woonplaats Beetsterzwaag. Toen wist ik 116 soorten waar te nemen. Gebieden die ik onder meer deze dag bezocht waren de bossen rondom Beetsterzwaag, de Liphústerheide en Van Oord’s Mersken, waar o.a. veel watervogels en weidevogels broeden. Een geslaagde dag met prachtige waarnemingen, maar toch minder interessant en niet zo magisch als de Fochteloërveen Big Day.
Grootste misser tijdens de Beetsterzwaag Big Day was heggenmus, deze algemene vogel, die ik dagelijks hoor zingen in mijn eigen achtertuin, liet zich niet horen, laat staan zien. Het mooist waren de toch wel aardige aantallen grutto, kievit, tureluur, scholekster en wulp in Van Oord’s Mersken.
Mei was dus zeer vermakelijk met veel mooie vogeldagen en veel mooie waarnemingen en momenten. Maar een goeie twitch is ook wel weer eens leuk. Na de alpengierzwaluw die eind maart meerdere dagen in Franeker verbleef, is het alweer een tijdje stil qua nieuwe soorten. Maar wie weet wat juni ons gaat brengen.
NATUURVERSLAVING 