Herpetofauna-waarnemingen [Week 12]

Intro

Op 20 februari deed ik mijn eerste herpetofauna-waarneming van 2021. Een prachtig mannetje Adder lag op het fietspad in het Dwingelderveld te zonnen. Het betrof mijn vroegste Adder ooit. Extra bijzonder was het feit dat het amper een week na een koudegolf betrof, en er her en der nog sneeuw en een laagje ijs was te vinden. Enkele dagen na deze Adder-waarneming trof ik nog een paar Adders aan, maar ook de eerste Levendbarende Hagedissen, Bruine Kikker en Heikikker. Maar aan het opvallend warme februariweer kwam zoals verwacht een eind, en nadien werd het weer een stuk kouder en wisselvalliger.

Het weerbeeld van maart zou grotendeels bepaald worden door regen en hagel, harde wind en dagen met een herfstachtig karakter. Het was fris voor de tijd van het jaar. Geen wonder dat het daarna min of meer stil bleef qua herpetofauna-waarnemingen. Maar gelukkig maakte het warmere lenteweer een goeie comeback de afgelopen week/twee weken (19 – 26 maart), en was het weer zoeken geblazen naar koudbloedigen. En dat zoeken loonde behoorlijk. Bij deze dan ook een verslag van de afgelopen week/twee weken voor wat betreft herpetofauna.

Heikikker

Op vrijdag 19 maart ging het de goeie kant op met het lenteweer. Het beloofde deze dag al een stuk warmer te worden dan afgelopen drie weken, en dat was meteen te merken in het Fochteloërveen. Ik trof deze dag al heel snel een Adder aan, mijn eerste reptiel in het Fochteloërveen voor mij dit jaar (Ik was al een paar keer wezen zoeken zonder resultaat, vanwege het te koude weer). Verderop zag ik een tweede Adder liggen, en zag ik drie Levendbarende Hagedissen, een Bruine Kikker en een Heikikker. De volgende dag, 20 maart, ging ik het Dwingelderveld weer in. Het was een dag met weliswaar veel bewolking en een stevige wind, maar toch prima met een Levendbarende Hagedis, twee Adders en op verschillende plekken mooie groepen roepende Heikikkers en Bruine Kikkers. Ik zag ook de eerste felblauwe Heikikker-mannetjes voor dit jaar.

Adder (mannetje)

Week 12: waarnemingenoverzicht herpetofauna

23 en 24 maart 2021: Fochteloërveen

Afgelopen week werd het pas echt feest zou je kunnen zeggen. De temperaturen schoten omhoog, ondanks dat er ’s nachts nog kans was op wat vorst en er overdag een stevige wind bleef waaien. Op dinsdag 23 maart ging ik een lange dag het Fochteloërveen in. Ik vond op verschillende plekken binnen het gebied vele honderden Heikikkers, waaronder ook vele paarsblauwe mannetjes. Wat blijft het toch een magisch schouwspel. Ook trof ik een enkele groep Bruine Kikkers. Het duurde ook niet lang of ik zag de eerste eiklompen drijven in een veenplasje, van Heikikker. In een deels onder water gelopen greppel trof ik twee Groene Kikkers (spec.) aan. Tot slot was de eerste Kleine Watersalamander voor 2021 een feit.

Eiklomp Heikikker

Natuurlijk bleven de reptielen niet achter. Op 23 en 24 maart waren ze lekker actief in het Fochteloërveen. Ringslang en Gladde Slang kon ik nog niet vinden, wel weer meerdere Adders (waaronder een vrouwtje) en Levendbarende Hagedissen. Eén van de Adders die ik vond betrof eenzelfde exemplaar als op 19 maart, op nagenoeg dezelfde plek. Adders zijn aan het begin van het seizoen erg honkvast en kunnen dan vaak worden teruggevonden op dezelfde plek, waar ze lekker liggen te zonnen.

Adder (vrouwtje)

26 maart 2021: Balloërveld

Op 26 maart ging ik weer naar het Balloërveld, in het Drentse Aa gebied. Het bleek uiteindelijk de beste herpetofauna-dag van de week. Het was weer een mooie zonnige dag met een tempratuur van ca 14 graden, maar wel met een harde windkracht 5 a 6. De ervaring heeft me geleerd dat reptielen dan vaak meer te vinden zijn op plekjes in de luwte, uit de wind. Dat was vandaag ook het geval, maar ze lagen ook open en bloot in de wind, de behoorlijk harde wind bleek geen zwakke schakel deze dag. Al heel snel zie ik een jonge Adder van vorig jaar, een subadult. Zo dun als een potlood en nog geen 20 cm lang. Een mooi bruinrood diertje met bruine zigzagstreep, wellicht betrof het een jong vrouwtje. Het was het begin van een mooie reptielenmiddag op het Balloërveld.

Balloërveld

Een stukje verderop vind ik maar liefst zes Adders vlakbij elkaar, op een overwinteringsplek. De Adders zijn leuk te volgen, het betreffen allemaal mannetjes die zoveel mogelijk zonuren willen pakken om de spermacellen te rijpen voor de voortplanting in april/mei. Even zoeken twee mannetjes elkaar op die veelvuldig met hun tong aan het ‘proeven’ zijn. Al gauw gaat één van de Adders ervandoor en even verderop in de zon liggen. Er lijkt wel langzaamaan meer bewolking te komen en de harde wind blijft aanhouden. Toch komt ook de zon nog regelmatig tevoorschijn. Deze afwisseling van zon/bewolking zorgt ervoor dat reptielen geprikkeld blijven om te wachten op de schaarse momenten dat de zon even goed schijnt. Een stukje verderop vind ik nog een prachtig exemplaar, dicht langs het wandelpad, open en bloot opgerold, niet te missen. Het dier trekt nergens iets van aan en laat zich mooi fotograferen. Weer even verderop de laatste Adder van de dag, deze kruipt actief rond en verdwijnt in een holletje.

Adder (mannetje)
Adder (mannetje)

Aanvankelijk lijkt de Levendbarende Hagedis in de minderheid, maar weer een wandelpad verderop zie ik er meerdere binnen enkele minuten. Deze soort staat erom bekend nogal schuw te zijn, maar vandaag niet. Alle dieren laten zich mooi bekijken, ze vertrouwen op hun schutkleur en willen nog even wat zon meepakken. Opvallend is dat veel hagedissen hun staart al een keer hebben afgestoten, een enkele heeft nauwelijks een staart. Het staart afwerpen is een afleidingsmanoeuvre voor vijanden. Nadat de staart is vastgegrepen laat de hagedis deze los, waarna deze nog minutenlang blijft bewegen en de vijand denkt zijn slag te hebben geslagen. Ondertussen ontsnapt de hagedis. Zowel Adder als Levendbarende Hagedis doen het goed in dit gebied, maar ook de Hazelworm komt hier voor, Deze laat zich helaas niet zien vandaag.

Levendbarende Hagedis

Eindscore van deze fantastisch veldmiddag: 9 Adders en 8 Levendbarende Hagedissen. Zoals gezegd mijn beste herpetofauna-dag van afgelopen week, maar ook van dit jaar tot dusver. Komende week wordt het nog warmer, dat belooft wat. Ik hoop de komende week de eerste Ringslang of Gladde Slang te vinden, en natuurlijk nog meer herpetofauna. Ik zal de komende tijd op dit blog regelmatig mijn herpetofauna-waarnemingen delen. Wordt vervolgd, op naar weer een mooie lenteweek.

Balloërveld

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s