Intro
Van 2 tot en met 10 augustus 2026 heb ik een reis gemaakt door Noord-Italië, sinds een paar jaar een geliefde bestemming voor mij. Sinds ik in 2022 voor het eerst naar het Gardameer ben geweest, ben ik verknocht aan Italië in het algemeen. Betoverd door de historie, monumentale gebouwen, nauwe straatjes, fijne sfeer, lekkere gerechten en bergachtige, schilderachtige landschappen. In een reeks van drie reisverslagen vertel ik over de mooiste plekken waar ik ben geweest, wandelroutes en bijzondere waarnemingen. Daarnaast geef ik tips over reizen met het openbaar vervoer door Italië. In deel I de heenreis, een verkenning van de stad Verona en bezoek aan het zuidwestelijk gelegen deel van het Gardameer.
Italië als een soort tweede thuis
Sommige mensen zullen het wellicht herkennen: landen of plekken waar je vroeg of laat weer naartoe moet. Waar je naar blijft verlangen. Vanwege uiteenlopende redenen. Op sommige (vakantie)bestemmingen ervaar je simpelweg steeds dat voldane gevoel. Het gevoel dat je eigenlijk niks meer nodig hebt dan die ene plek, omdat die ene plek je veel geluk geeft. De rust, ruimte, inspiratie, mooie natuur, adembenemende uitzichten en landschappen. Vlinders in allerlei kleuren, de een nog mooier dan de ander. Een soort gevoel van thuiskomen ervaar ik op zulke plekken. In Nederland heb ik dat gevoel met Vlieland heel sterk, maar sinds een paar jaar ook met Noord-Italië.
Sinds die eerste keer in 2022 is het verlangen geboren om ieder jaar minstens één of twee keer naar Italië te gaan. In de komende jaren wil ik steeds meer van Italië gaan verkennen. Te beginnen in het noorden. Door een samenloop van gebeurtenissen, heeft Italië sinds 2023 een extra bijzondere plek gekregen in mijn leven. Hierover vertel ik later meer. Ook niet onbelangrijk, het is een toegankelijk land en vanaf Nederland ook met de trein te doen. Daarnaast is het openbaar vervoer in Italië goed geregeld, het is relatief goedkoop en er zijn goeie verbindingen.
2 augustus: Heenreis
Na een prima nachtrust stap ik ’s ochtends rond 09:00 op de trein van Arnhem naar Schiphol. In eerste instantie zou ik met de trein heen en wellicht een vlucht ergens vanuit Italië terug nemen. Maar eenmaal in Arnhem, aan het NS International loket, bleken alle treinen voor de komende dagen al volgeboekt. Oeps, iets te last minute gegaan. Arnhem is één van de weinige opstapplaatsen vanwaar je met de ICE sneltrein rechtstreeks naar München kunt. Met enkele stops, in o.a. Düsseldorf, Keulen en Frankfurt. En dan vanuit München via Innsbruck verder naar het zuiden was het idee. Een prachtige route, vooral München-Innsbruck-Trento. Maar ik liep dus achter de feiten aan. Dan maar heen vliegen en trein terug. Zo gezegd zo gedaan, het geluk was aan mijn zijde. Er waren nog vier plekken beschikbaar voor een last minute vlucht naar Verona, die zou om 13:30 vertrekken. Perfect tijdstip.
Spoedig arriveer ik op station Schiphol, ruim voordat mijn vlucht vertrekt. Eerst koffie met een broodje in de grote vertrekhal. Vervolgens probleemloos door de security check. Op naar de gate. Het vliegtuig staat al klaar voor vertrek. Instappen en met enige vertraging vertrekt het toestel, al snel klimmend naar grote hoogte. Het voelt toch weer een beetje onwerkelijk, over ongeveer 85 minuten zet ik voet op de luchthaven van Verona. Ruim 1200 kilometer verderop vanaf Schiphol bezien. En ik zal niet ontkennen dat ik enige vliegschaamte voel. Zeker nu delen van Europa geteisterd worden door bosbranden. En de frequentie en intensiteit van die bosbranden zijn allemaal gerelateerd aan klimaatverandering waar we middenin zitten. Vliegen is nu eenmaal één van de vervuilendste manieren van reizen. Ondanks mijn beperkte ecologische voetafdruk, zit ik toch met gemengde gevoelens in dat vliegtuig, tegelijkertijd ook genietend van het uitzicht naar buiten.
2 / 3 augustus: Verona
15:00 landt het vliegtuig op Aeroporte Valerio Catullo, even ten westen van de prachtige stad Verona. Vanaf hier de bus naar station Verona. Onderweg in de bus kijk ik via Booking.com naar een overnachting in Verona. Deze is snel gevonden en geboekt. Nabij het station en historische centrum vind ik een leuk hotel (handig dat Booking.com). Tijd om Verona, onder meer wereldberoemd vanwege het Romeo en Juliet verhaal, te ontdekken. Inchecken, bijkomen en vervolgens lekker aan de wandel. Via sfeervolle straten, pleinen en gebouwen arriveer ik bij het monumentale plein Piazza Bra. Een fraai plein versierd met een klein park, historische beelden, gezellige eetgelegenheden. Piazza Bra lijkt de plek waar iedereen samenkomt. De echte toeristentrekpleister is natuurlijk het Romeins amfitheater Arena di Verona. Iets minder groot dan het Colosseum in Rome, maar zeker niet minder mooi en indrukwekkend. Bijzonder om zo een stukje oudheid binnen te wandelen. Het roept bij mij associaties op met de film Gladiator (2000).
Vervolgens loop ik naar Piazza Delle Erbe, ook zo’n sfeervol plein. Hier besluit ik een pizza te eten en wat te drinken. Niet te lang zitten, want ik wil nog meer zien van de stad. Ik heb veel zin om te wandelen langs rivier de Adige. Deze rivier is na de Po de langste in Italië, en loopt grofweg vanuit Zuid-Tirol in het noorden naar de Adriatische Zee. Naast Verona, stroomt de rivier o.a. door bekende plaatsen zoals Bolzano, Rovereto en Trento. Wie een bezoek brengt aan Verona, komt vanzelf de Adige tegen. Tijdens de wandeling zie ik een Kleine Zilverreiger langs het krachtig stromende water, en onder één van de bruggen over de rivier, broeden Rotszwaluwen. Rotszwaluw zag ik eenmaal als dwaalgast in Nederland (november 2023), maar nog nooit zo mooi in het broedhabitat. Terwijl de zon ondergaat geniet ik van de sierlijke foerageervluchten die ze maken.
Zodra de avond valt, het donker wordt, kan het afspeuren van muurtjes weer beginnen. Hoeveel muurgekko’s zal Verona herbergen? In de pittoreske stadjes en dorpen rondom het Gardameer zag ik plaatselijk vele tientallen. In het centrum van Verona niks te zien op de muren, waar ik ook kijk. Ik besluit terug te gaan naar het hotel, tijd voor een goeie nachtrust. Vlakbij de ingang van het hotel meen ik in mijn ooghoek dan toch het silhouet van een hagedis te zien. Of zie ik spoken? Niet dus, er zit een fraaie muurgekko, zoekend naar prooien. Het nachtactieve reptiel is niet al te schuw en laat zich leuk bekijken. Muurgekko, zo’n soort die nooit zal gaan vervelen bij mij. Hoe vaak ik ze ook zie. Enkele arriverende hotelgasten zullen zich vast hebben afgevraagd waar ik zo aandachtig naar stond te kijken.
3 / 5 augustus: Gardameer – Desenzano & Sirmione
De volgende dag gaat om 07:00 de wekker. Ontbijt en dan weer richting station. Vanaf Verona kun je veel kanten op met de trein: Van Rome tot Venetië, van Trento tot Milaan, van Napels tot Florence. En natuurlijk richting het Gardameer. Nabij het Gardameer zijn drie treinstations, vanaf oost naar het west: Castelnuovo del Garda, Peschiera del Garda en Desenzano del Garda. De meeste mensen stappen uit bij Desenzano en Peschiera, omdat deze plaatsen direct aan het Gardameer zijn gelegen. Ik pak de trein naar Desenzano. Deze populaire badplaats aan de zuidwestkant van het Gardameer ken ik inmiddels op mijn duimpje en vooralsnog is het één van mijn favoriete vakantiebestemmingen. Je verblijft aan een groot meer, maar door het prachtige blauwe water en enorme oppervlakte van het meer, heb je toch het gevoel dat je aan zee zit.
Ik besluit hier een paar dagen te blijven en verschillende plekken te bezoeken. Plekken waar ik herinneringen koester. Als ik uit de trein stap is het 36 graden, de zon is intens. Even wennen na te zijn afgekoeld in de trein. Mijn hotel ligt vlakbij het station. Inchecken, bagage droppen en weer lekker aan de wandel. In het plaatselijke haventje lunchen en een verkoelend drankje. Vanaf het haventje kun je een ferry pakken die je naar verschillende plekken langs het Gardameer kan brengen. Zo kun je een rechtstreekste tocht naar Riva del Garda pakken, aan de uiterste noordkant van het Gardameer. Andere opties zijn o.a. het plaatsje Garda zelf, of Bardolino, beiden gelegen aan de oostkant van het meer.
Verreweg de meest populaire bestemming is het schiereiland Sirmione, met o.a. een historisch centrum en de mooiste stranden. Als je naar het Gardameer gaat, moet je hier minstens één keer geweest zijn. Je bent er gemakkelijk een dag zoet. Voor wie echt op zoek is naar rust is de bestemming minder geschikt, het wemelt er ’s zomers van de toeristen. Iedere vierkante meter lijkt bezet. Het is dan ook hoogseizoen en een zeer geliefde bestemming. Als vogelaar kom ik weinig aan mijn trekken, er valt in dat opzicht weinig te genieten met alle drukte. Veel meer dan een bonte kraai, kleine zilverreiger en her en der groepjes Italiaanse mussen zie ik niet. Gelukkig zijn er ook nog vlinders, en een voorbijvliegende Pasja (ook bekend als Jasiusvlinder, grootste dagvlinder van Europa) maakt alles goed. Een groot deel van mijn bezoek aan Sirmione breng ik door op het rotsachtige strand Jamaica Beach. In het water tussen de rotsen is het goed vertoeven.
Mijn laatste dag in Desenzano bestaat vooral uit zwemmen bij verschillende kleine strandjes. Om enigszins aan de massale drukte te ontsnappen, ga ik op zoek naar een stukje strand waar minder mensen komen. En dat specifieke stukje strand ontdek ik al snel. Via een hek, enkele bomen en stekelige struiken, loopt een smal paadje richting een klein stukje strand waar een handjevol mensen zit. Eind van de dag bezoek ik een ander strandje. Als ik hier arriveer valt mijn oog op een vlinder die rondfladdert op het strandje. Het blijkt een prachtige Koningspage, één van de mooiste en grootste dagvlinders van Europa. Als je het geluk hebt deze soort tegen te komen, gaat het vaak om een exemplaar op afstand, of snel langsvliegend. Maar dit keer niet, deze vlinder zit fraai ter plaatse, vocht en mineralen opnemend van het strand.
Soms vliegt de Koningspage enkele meters de lucht in, of snel heen en weer over het strand, waarbij je de indruk krijgt dat ie het luchtruim zal kiezen. Maar de vlinder komt steeds weer terug op dezelfde plek, en lijkt zich weinig aan te trekken van badgasten die voorbij lopen. Dat stelt mij in staat deze droomsoort eens goed te observeren en vast te leggen. Ik ga er dan ook even goed voor zitten. Op een gegeven moment komt er een tweede exemplaar bij, enkele minuten, waarna deze verder vliegt. Een vrouw ploft vanuit het niets haar handdoek neer, vlak naast de Koningspage. Blijkbaar ziet ze de vlinder niet, die toch wel opvalt door het grote formaat. Ondanks de kleine windvlaag als gevolg van de handdoek, blijft de vlinder gewoon zitten. Je verwacht het niet…
Eén vlinder kan het verschil maken. Nog nauwelijks een vlinder gezien tijdens mijn bezoek aan het Gardameer. En dan zomaar oog in oog met deze schoonheid. Ik was al blij met die voorbij vliegende Pasja, maar dit zijn de waarnemingen waar je van droomt. Waarvan je het eigenlijk niet verwacht. Genieten. Zeker één van mijn mooiste vlindermomenten tot nu toe. In deel II van het Italië avontuur reis ik langzaam weer richting het noorden. En hoe verder naar het noorden, hoe meer vlinders ik tegenkom.
