Dutch Birding weekend Texel

Verslag van een fantastisch vogelweekend op Texel

In het weekend van 11 / 13 oktober werd weer het Dutch Birding vogelweekend georganiseerd op Texel. Een evenement waarbij honderden vogel- en natuurliefhebbers naar Texel trekken om te genieten van vogels, vogeltrek en gezelligheid met elkaar. Het delen van leuke waarnemingen speelt hierin een belangrijke rol. Speciaal voor het weekend was een appgroep opgericht om zo snel mogelijk schaarse- en zeldzame vogelsoorten door te geven, Bird Alerts Texel. Het delen van waarnemingen via whatsapp heeft de afgelopen jaren zijn dienst bewezen. De kans om mee te genieten met leuke waarnemingen is hierdoor enorm toegenomen.

Ieder jaar probeer ik iets mee te krijgen van het Dutch Birding vogelweekend. Het is een groots vogelevenement in oktober, een leuke- en spannende vogelmaand. En op Texel, vogeleiland bij uitstek. Het Dutch Birding weekend staat ieder jaar garant voor schaarse- en zeldzame soorten. Afgelopen jaren ging ik vaak met Folkert Jan het hele weekend, of een deel van het weekend. Vorig jaar ging ik alleen de vrijdag en zaterdagochtend, omdat ik de dag erop de 4 mijl zou lopen, een hardloopevenement in Haren en Groningen. Dit jaar had ik me voorgenomen weer eens het hele weekend te gaan en de 4 mijl aan mijn neus voorbij te laten gaan. Een weekend fulltime vogels kijken.

11 oktober 2024

De vrijdagochtend pikt Folkert Jan me om 08:30 op in Beetsterzwaag, dan kunnen we als het meezit nog net de boot van 10:00 halen. Onderweg bespreken we onze plannen voor het weekend. Omdat er al veel leuke en zeldzame soorten voor het ‘oprapen’ liggen, besluiten we de vrijdag te besteden aan deze soorten. Zo zit er al geruime tijd een Amerikaanse Goudplevier aan de oostkant van het eiland, een fraaie Roze Spreeuw in Den Burg, een Grote Grijze Snip op het wad bij De Cockdorp en een Sperwergrasmus in de bosjes bij het Reddingboothuis. De dinsdag van 8 oktober zat er een mannetje Woestijntapuit nabij ’t Horntje, maar deze werd de dagen erna niet teruggevonden. Verder werd de donderdag vlak voor het weekend nog een spannend uitziende Watersnip ontdekt, mogelijk een Amerikaanse Watersnip. Kortom: er viel genoeg te beleven op Texel.

We halen de boot van 10:00 en een kleine 20 minuten later rijden we Texel op. De eerste soorten van het weekend zien en horen we vanuit de auto. Kauw, Kokmeeuw, Stormmeeuw, Grauwe Gans, Koperwiek, Pimpelmees, Zanglijster. Zoals altijd houden we een weekendlijst bij met waargenomen soorten. We zullen proberen minstens 100 tot 110 soorten te zien. Een realistisch doel, gezien de hoeveelheid soorten die de afgelopen week zijn waargenomen op Texel. Onze eerste stop is het Hoornder Nieuwland, dit betreft de akkers tussen ’t Horntje en Den Hoorn. We gaan proberen de mogelijke Amerikaanse Watersnip van de dag ervoor terug te vinden. We vinden geen afwijkende Watersnip tussen de gewone Watersnippen. Het is genieten van de vele vogels op de akkers, naast Watersnippen ook mooie groepen Goudplevieren, Kieviten, Wulpen, Spreeuwen en een enkele Kneu en Veldleeuwerik. Een eindje verderop zien we een Kleine Zilverreiger.

Vervolgens gaan we naar Den Burg waar al enige tijd een Roze Spreeuw verblijft in tuinen en die zich tegoed doet aan pindakaas, vetbollen en ander lekkers. Het betreft een fraaie zomerkleed vogel die al een tijdje op Texel verblijft. Aangekomen in Den Burg zien we al snel een groep mensen staan. De Roze Spreeuw zit dichtbij in een boompje, enigszins verborgen tussen de takken en bladeren. Zodra de vogel zich verplaatst en gaat foerageren, is deze fantastisch te bekijken. Regelmatig komt de vogel tot zeer dichtbij, met de telefoon door de telescoop kan ik mooie foto’s maken. Veel beter krijg je een Roze Spreeuw niet te zien. Het feit dat de vogel een beetje rommelig in de veren zit, doet niets af aan de schoonheid. Een mooi pikzwart naar glanzend zwart, lichtroze tot donkerroze en een vleugje blauw met groen. Het mooie licht doet de rest, zeer fraai.

Een stuk ten noorden van Den Burg gaan we weer akkers afzoeken, ditmaal in de hoop de Amerikaanse Goudplevier te vinden die al langere tijd op Texel zit. We zien honderden Goudplevieren, eerst rustig foeragerend, dan tegelijk opvliegend door laagvliegende vliegtuigen, en vervolgens weer rustig op de akkers. Een vogel met kenmerken van een Amerikaan zien we niet. Nog wel 20 Bontbekplevieren, enkele Kemphanen, Zilverplevier, Bonte Strandloper een jagende Havik. Bij de Hogezandskil, een plas-drasgebied te midden van de akkers, gaan we op zoek naar de Casarca die hier ergens zit. Deze vinden we niet, wel een leuk scala aan watervogels zoals Krakeend, Kuifeend, Slobeend, Smient en Fuut. Tussen de vele honderden Grauwe Ganzen kunnen we geen Kolgans vinden. De grotere aantallen Kolganzen moeten duidelijk nog binnen komen, maar ze zullen onderweg zijn vanuit het hoge noorden.

Weer een stukje richting het noorden, is onze volgende stop bij De Cocksdorp. Hier laat een bijna handtamme Sneeuwgors zich wel van heel dichtbij bekijken. De vogel is druk met foerageren en trekt zich nauwelijks iets aan van de vele blije vogelaars die verbluft observeren hoe de vogel soms nog dichterbij komt. Soms zelfs zo dichtbij dat fotograferen lastig wordt. Samen met de Roze Spreeuw ongetwijfeld de meest gefotografeerde vogel van het weekend. Deze solitaire Sneeuwgors staat in schril contrast met een groep Sneeuwgorzen. In groepen is deze soort vaak schuw en zijn de vogels veelal vliegerig. Ik denk even terug aan waarnemingen van groepen Sneeuwgorzen langs de Friese waddenkust. Bij Paesens, Ternaard, Holwerd en op Ameland. Deze vlogen vaak op door passanten, loslopende honden, dagjesmensen etc.

Na deze onvergetelijke Sneeuwgors op ons netvlies te hebben gebrand, lopen we de waddendijk op. Zoals verwacht zitten er grote aantallen vogels op het wad. Er zitten zoveel vogels, dat we bijna niet weten waar we moeten beginnen. Althans, dat gevoel heb ik heel even. Hetzelfde gevoel heb ik soms bij andere gebieden waar vaak veel vogelsoorten in grote getale zijn te zien. De Ezumakeeg in het Lauwersmeer, het Posthuiswad op Vlieland, het wad bij Westhoek of De Onlanden in de kop van Drenthe. Of wanneer de vogels je letterlijk en figuurlijk om de oren vliegen, tijdens het trektellen. Van die dagen dat vanuit alle windhoeken vogels aan komen gevlogen. Dat je het gevoel hebt dat je ogen tekort komt. Des te fijner wanneer je met een groep aan het vogels kijken bent, hoe meer ogen hoe minder vogels onopgemerkt blijven.

Terug naar het wad bij De Cocksdorp, waar je je kunt verwonderen over de spierwitte Lepelaars die oplichten in het zonlicht, sierlijk in rust. Zelfs met de kop in de veren, op grote afstand, hebben Lepelaars iets sierlijks. De gedachte dat de Lepelaars op korte termijn naar West-Afrika zullen trekken spreekt ook tot de verbeelding. Van Texel naar West-Afrika via Franse, Spaanse en misschien Portugese moerassen. Ook leuk zijn de Oeverpiepers die aan de ene kant opvallen door hun roep, maar tegelijkertijd zo afwezig zijn door hun weinig opvallende kleed, waardoor ze vervagen in het grijs van de waddendijk. Verder op het wad: groepen Scholeksters, Wulpen, Tureluurs, Smienten, Bergeenden, Pijlstaarten, Rotganzen en Drieteenstrandlopers. Tijdens het bekijken van de vogels vinden we Kanoet, Eiders, Kluten en een enkele Grutto.

Na een prachtig schouwspel van wadvogels, gaan we Dorpszicht in, een bosje tegen de waddendijk aan. Hier hopen we onze eerste Bladkoning van het weekend te vinden. Een Roodborst zingt ons tegemoet. Andere zangvogels die we horen zijn Vink, Groenling, Grote Bonte Specht en Winterkoning. Een Tjiftjaf en Zwartkop bovenin de struiken, een mannetje Sperwer op verkenningstocht. Groepen Koperwieken komen vanaf zee aangevlogen en landen in het bosje. Via de Texel appgroep lezen we dat de Sperwergrasmus weer in beeld is bij het Reddingsboothuis. Als wij hier arriveren blijkt de vogel alweer een tijdje uit beeld te zijn. We wachten af, scannen de bosjes, maar meer dan een Heggenmus lijkt er niet te zitten. We besluiten hier later weer te gaan kijken en eerst richting de Amerikaanse Goudplevier te gaan die zojuist weer is teruggevonden op een akker ten noorden van de Stuifweg.

De Amerikaanse Goudplevier is een jaarlijkse dwaalgast in Nederland. De afgelopen jaren gaat het om een handjevol gevallen per jaar. De soort trekt vaak op met grote groepen Goudplevieren. Langs de Stuifweg staat al een hele rij vogelaars te kijken naar de zeldzame steltloper. We hoeven niet lang te zoeken, de vogel valt aardig op tussen de Goudplevieren. Ietsje kleiner, veelal grauw getekend met ‘donkere roetvegen’ op de onderzijde, opvallende lichte wenkbrauw contrasterend met zwart petje. Ondanks dat de ‘Amigo’ (afkorting voor Amerikaanse Goudplevier, vogelaarsjargon) ver weg zit, kunnen we de vogel toch leuk bekijken. Ik weet wat ‘bewijspixels’ te maken.

Via de Krassekeet en Wagejot, 2 vogelrijke natuurreservaten tegen de waddendijk aan, rijden we naar Oudeschild. We maken een korte stop bij uitzichtpunt IJzeren Kaap waar 2 Geoorde Futen druk aan het duiken zijn. Bij Dijkmanshuizen laat een foeragerende Regenwulp zich mooi bekijken. Verder zien we vanuit de kijkhut 8 Watersnippen en een Grote Zilverreiger. Verder is het vrij rustig op deze plek. Een Kleine Strandloper die hier zou moeten zitten weten we niet te vinden.

In de haven van Oudeschild zoeken we tevergeefs naar een Oeverloper, een schaarse oktober-soort. We nemen vervolgens even een korte ‘vogelpauze’, eten en drinken wat, genieten van de zon en het heerlijke weer. Wat betreft het vogelen is ons weinig rust gegund, want enkele Steenlopers geven een mooie show. Dichtbij foeragerend, poetsend, half slapend. Ik kan het niet laten wat opnames te maken van deze fantastische steltlopers. De Steenloper is ook zo’n soort waar je nooit genoeg van krijgt. Bij een bezoek aan een waddeneiland is het vaak één van de eerste soorten die je ziet. De ene keer zie je ze in grote groepen, soms kleine groepjes. Soms druk foeragerend, soms dicht tegen elkaar aan geplakt uit de wind. Ze zijn wel wat aan mensen gewend en laten zich vaak mooi observeren.

Dan gaan we weer richting het zuiden, richting Horsmeertjes. We stoppen even bij een schuur waar we Kerkuilen zien zitten. Vanaf uitkijkpunt de Waterral heb je een mooi uitzicht over de beide Horsmeertjes. Hier zien en horen we weer een handjevol soorten die we mogen noteren op onze weekendlijst. Tafeleenden, Brilduikers, Dodaars en vanuit het riet klinkt het gegil van een speenvarken, Waterral. Als we weer teruglopen naar de parkeerplaats zien we kortstondig een Beflijster rondvliegen. Deze schuwe en vliegerige vogel lijkt even aanstalten te maken om ter plaatse te gaan in de wilgenstruiken, maar vliegt uiteindelijk toch door. Vanuit de brede rietkraag van de Mokbaai horen we het onmiskenbare en heldere ‘ping ping’ van Baardmannetjes.

Dan weer een bericht in de Texel app, de Grote Grijze Snip zit weer ter plaatse op het wad bij De Cocksdorp. Zonder deze zeldzame steltloper, net als Amerikaanse Goudplevier een regelmatige dwaalgast, is het vogelweekend eigenlijk niet compleet. Dus toch maar weer richting het noorden, want zo vaak krijgen we niet de kans deze soort te zien. De laatste keer dat ik de soort zag was in 2013, toch alweer 11 jaar geleden. We lopen vol goede moed weer de waddendijk op bij De Cocksdorp, net als eerder vandaag. Ergens tussen de vele Bonte Strandlopers, Rosse Grutto’s, Tureluurs en Smienten, zou de vogel ergens moeten zitten. Na even zoeken krijgen we de vogel mooi in beeld.

Het is gezellig druk met vogelaars en een mooi moment om de vogeldag mee af te sluiten. Dat blijkt ook even later, als we in het laatste licht nog een ultieme poging doen voor de Sperwergrasmus. Deze laat zich niet meer zien. Morgenochtend maar weer proberen. Dag 1 van het Dutch Birding vogelweekend is meer dan geslaagd. ’s Avonds sluiten we aan in het Eierlandsche Huis in De Cocksdorp, waar lezingen zijn. Hier treffen we weer vele bekenden. Wat zal de zaterdag gaan brengen?

12 oktober 2024

De volgende dag gaat om 06:30 de wekker. We hebben besloten deze ochtend een lange wandeling te maken over de noordpunt van Texel. Eerst door het Krimbos, via Eierlandsche Duinen en Mandenvallei, de Tuintjes in, om het Renvogelveld heen, langs het Reddingsboothuis, langs de Robbenjager en via Eierlandsche Duinen en Krimbos weer terug. Het is nog duister als we het Krimbos inlopen, een Kerkuil jaagt langs de bosrand, een mooi begin van de dag. Het wordt langzaam licht, de zon komt op, de lucht kleurt paars tot roze, met grijs en wit. Vanuit alle hoeken kondigen Waterrallen de dag aan, zelden zoveel Waterrallen waargenomen op Texel. Bij de Robbenjager zingt een Cetti’s Zanger er goed op los. De vogeltrek begint ook op gang te komen met Kepen, Vinken en een Grote Gele Kwikstaart.

Bij het Reddingsboothuis vallen we met onze neus in de boter. We zien een groep vogelaars kijken naar een bosje. Enkele nerveuze fotografen sluiten zich aan bij de groep. Zou het echt zo zijn dat de Sperwergrasmus, waar we gister zoveel moeite voor moesten doen zonder resultaat, nu mooi in beeld is? Ja hoor, de Sperwergrasmus is in beeld, zou af en toe mooi te zien zijn in een vlierstruik. Al gauw zien we de vogel schieten door de struiken. En dan opeens zit de vogel even stil, bovenin de struiken, heel mooi vrij, op enkele takjes en een blaadje na. Mijn mooiste Sperwergrasmus tot dusver, en pas mijn 5e ooit. Ik kan de vogel mooi bekijken door de telescoop en wat plaatjes schieten. Dit had ik dan weer niet verwacht dit weekend, zo mooi een Sperwergrasmus zien. Een vogelsoort die zich doorgaans diep in de bosjes ophoudt en weinig van zichzelf laat zien.

Je zou denken dat het op zo’n moment niet mooier kan worden. Integendeel. 2 Grote Piepers vliegen laag roepend over ons heen. De vogels worden ook elders opgepikt door vogelaars. Bij de Robbenjager vermaken we ons met een Vuurgoudhaan. Helaas lukt het me niet het druk bewegende beestje op de foto te krijgen. In de Tuintjes zitten leuke aantallen trekvogels, Vinken, Kepen, Heggenmussen, Zwartkoppen en een enkele Goudhaan. In de Eierlandsche Duinen komt vanuit het westen een ‘verdachte buizerd’ aangevlogen. Folkert Jan vraagt me mee te kijken, hij denkt aan een mogelijke Ruigpootbuizerd. Kijker erop, een roofvogel met o.a. lichte kop en borst, donker buikschild, lichte ondervleugels met donkere polsvlekken, witte staart met zwarte eindband. De vogel vliegt door in westelijke richting. “Het is er één” zeg ik tegen Folkert Jan. Helaas kan de vogel niet worden opgepikt door andere vogelaars ten noorden van ons, ondanks dat we de vogel hebben doorgegeven in de Texel app.

Verderop zit een Torenvalk rustig bovenin een bosje. In tegenstelling tot de snel passerende Ruigpootbuizerd, laat deze zich van alle kanten schitterend bekijken. De vogel aast duidelijk op een prooi. Ik beweeg me rustig richting de vogel, zet mijn telescoop neer en kan de vogel mooi vastleggen. Weer een fraaie soort die zich buitengewoon mooi laat bekijken dit weekend.

Een paartje Roodborsttapuiten verderop in de duinen zijn erg vliegerig en veelal moeilijk zichtbaar. Naar aanleiding van een tip van een lokale vogelaar, gaan we Bokje zoeken in de Mandenvallei, een natte duinvallei. Een Bokje laat zich niet vinden, wel het Paapje dat hier al een tijdje zit. Op de terugweg door het Krimbos schiet een blauwe flits voorbij, een IJsvogel. Op een open plek zitten veel lijsters, voornamelijk Koperwieken en Zanglijsters. Een jagende Sperwer zorgt voor paniek. Na een mooie lange wandeling zitten we weer in de auto. Bij de Hogezandskil vinden we ditmaal wel de Casarca. Ook vinden we enkele Kolganzen tussen de vele Grauwe Ganzen en een Bruine Kiekendief. Op een naastgelegen vakantieparkje zien we Ringmussen. Een bezoek aan uitkijkpunt Diepe Gat, bij de Slufter, levert mooie soorten op zoals Zwarte Stern, Blauwe Kiekendief en Zwarte Ruiter.

Op de akkers van Eierland, langs de Slufterweg, vinden we tussen de vele Kokmeeuwen, Stormmeeuwen en een handvol Grote Mantelmeeuwen, een Zwartkopmeeuw. Helaas vliegt de vogel, vlak na ontdekking, zonder aanleiding op met de andere meeuwen. De meeuwen gaan snel weer ter plaatse, maar we kunnen de Zwartkopmeeuw niet terugvinden. Dan weer terug naar het Krimbos, waar we eindelijk onze eerste Bladkoningen van het weekend zien, 2 vogels bewegen zich snel door de bomen en struiken. We sluiten de 2e vogeldag van het Dutch Birding weekend af met Boerenzwaluwen bij camping Loodsmansduin. ’s Avonds wacht ons weer een programma in het Eierlandsche Huis, met dit keer een lezing en een mystery bird quiz. Tijdens de mystery bird quiz krijgt men foto’s te zien met daarop slechts details van een vogel, of een vogel vanuit een specifieke invalshoek. Of slechts een klein deel van een vogel, bijvoorbeeld de achterzijde. En dan proberen te raden welke soort op de foto staat.

13 oktober 2024

De laatste dag van het weekend staat voornamelijk in het teken van zeevogels. Er waait deze dag een harde wind uit het noordwesten, windkracht 5 tot 6, misschien uitschieters naar 7. Om 08:00 nemen we positie in bij De Koog, ter hoogte van paal 20. In de luwte van een strandtent is het goed uit te houden, hoewel we af en toe toch worden gezandstraald. Het hoort er een beetje bij, gezandstraald worden. Zandkorrels tussen je verrekijker, telescoop, je tanden, in je schoenen en in je haar. Af en toe je ogen bedekken bij een harde windvlaag. Langzaamaan voegen meer vogelaars zich bij ons. Laat de zeevogels maar langskomen. Aanvankelijk valt de hoeveelheid vogels tegen. Met deze windkracht en windrichting zou je meer mogen verwachten.

Gelukkig zijn er altijd Jan-van-genten te zien. De meeste vogels vliegen ver over zee, maar sommige komen vrij dichtbij. Ook Roodkeelduiker komt regelmatig voorbij, waaronder een groepje van 4. Een Kleine Jager komt vanuit noord onze kant op, over de branding, vrij dichtbij. De vogel vliegt snel door. Via de Texel app wordt een Vaal Stormvogeltje gemeld ten noorden van waar wij zitten, richting zuid vliegend. Helaas passeert deze vogel ons ongezien, ten zuiden van ons zien mensen de vogel wel. Enigszins onverwacht is een voorbijvliegende Dwergmeeuw. Even later nog een Kleine Jager ver op zee en een Grauwe Pijlstormvogel. Om 10:00 vinden we het mooi geweest aan zee en besluiten we de luwte van het bos op te zoeken.

De boswandeling skippen we toch maar, want even na 10:15 worden er 2 dolfijnen gemeld bij ’t Horntje, die willen we natuurlijk graag zien. We zijn snel ter plaatse en vangen af en toe een glimp op van de dieren. Het is niet 100% zeker, maar mogelijk gaat het om 1 of 2 Gewone Dolfijnen. Verwarring ligt op de loer, want er zwemmen ook Bruinvissen. Als we weer in de auto stappen valt mijn oog op een Tapuit op een hekje, een gewone (altijd checken op een zeldzame tapuit in deze tijd van het jaar). Er lijkt dit weekend geen einde te komen aan de leuke soorten, want we kunnen ook aanschuiven bij een Morinelplevier. Het laatste hoogtepunt van dit memorabele weekend? Nee hoor, want van een melding over een Roerdomp ter plaatse in een sloot gaat ons hart sneller kloppen. Een buitenkans om deze verborgen levende en goed gecamoufleerde reiger echt mooi te bekijken.

Het voelt bijna alsof we onderweg zijn naar een hele zeldzame soort, en ergens is het ook wel zeldzaam. Roerdomp is een soort waarbij je veel geluk en geduld nodig hebt om er één te zien. Nerveus stappen we uit de auto in het Hoornder Nieuwland. Meteen zien we de vogel zitten langs de slootkant. Telescoop erop en genieten maar weer, wat onwerkelijk zo open en bloot. Minutenlang mooi in beeld, even foeragerend, totdat de vogel opvliegt en een stukje verderop weer landt. Nog steeds zichtbaar, maar lang niet zo mooi meer.

Deze onvergetelijke waarneming past mooi in het rijtje met andere onvergetelijke waarnemingen dit weekend. Roze Spreeuw, Sneeuwgors, Sperwergrasmus, Grote Pieper, Steenloper, Grote Grijze Snip, Amerikaanse Goudplevier, Kerkuil, Beflijster, Torenvalk, Ruigpootbuizerd, de lijst lijkt eindeloos dit weekend, stuk voor stuk unieke vogels. Vogels met ieder een eigen leefwijze. Zowel de algemene, minder algemene, schaarse als zeldzame soorten lieten zich grandioos bekijken. Vogels die jaarrond op Texel zijn, trekvogels uit het hoge noorden, vogels die op het punt staan om naar het zuiden te trekken, Amerikaanse soorten, vogels die normaliter schuw zijn, of die normaal verstopt in het riet zitten. Vogeleiland Texel heeft weer voor de nodige dosis geluk en genoegdoening gezorgd. We mogen weer onze zegeningen tellen. We zullen nog vaak terugdenken aan dit magische vogelweekend op Texel. Tegelijkertijd blijft het verlangen naar meer leuke soorten en mooie momenten in deze al zeer geslaagde oktobermaand.