Middelburg

Intro

Mede door drukte vanwege mijn werk als (veld)ecoloog, is er de laatste tijd weinig terecht gekomen van bloggen. Wat ook meespeelde betrof het feit dat mijn laptop niet meer naar behoren functioneerde. Na 6,5 jaar trouwe dienst werd het tijd voor iets nieuws. Terwijl ik dit bericht typ, zit ik achter mijn nieuwe laptop. Een flinke stap voorwaarts. Zodra mijn nieuwe laptop was geïnstalleerd had ik meteen weer zin om iets te schrijven. Dus bij deze, een verhaal dat zich voornamelijk afspeelt in Middelburg.

3 augustus 2024

Middelburg, normaal gesproken heb ik hier weinig te zoeken, hoewel Zeeland een leuke provincie is om te gaan vogels kijken. Maar dit keer had ik meerdere redenen om de Zeeuwse hoofdstad eens met een bezoekje te vereren. Op 31 juli werd namelijk in de buurt een Indische Kievit ontdekt, de 2e waarneming voor Nederland. Ik was op dat moment in Italië, aan het prachtige Gardameer, inmiddels een favoriete vakantiebestemming. Het werd dus even afwachten, want ik was niet van plan meteen halsoverkop naar NL terug te reizen. Nee, dit keer geef ik mij volledig over aan mijn lot. Ik was hier op een prachtige plek, die vogel zat in Nederland, prima. Ik voelde berusting.

Wel hoopte ik natuurlijk dat de vogel een tijdje zou blijven hangen. Dat deed ie, tot het begin van vrijdagmiddag, 2 augustus. Vogel leek daarna gevlogen. Toch had ik er vrede mee weer terug te keren naar Nederland. Ik had zoveel gezien en gedaan de afgelopen week, deels alleen, deels met Siska en vrienden. Intens genoten op verschillende plekken langs het Gardameer met haar schilderachtige karakter. Cipressen, citroenbomen, oleanders, helderblauw water, pina colada’s, bergen en uiteindelijk ook mooie vlinders, waaronder Koningspages (foto). En natuurlijk weer Muurgekko’s (foto) in overvloed. Ik was dik tevreden over de vakantie. Soms is het op een gegeven moment even mooi geweest, en moeten alle indrukken even verwerkt worden. Indrukken van dorpjes als Desenzano del Garda, Peschiera del Garda, Bardolino en het meest noordelijk gelegen plaatsje, Riva del Garda.

Oké, vogel pleitte. Gelukkig viel er voor mij in Zeeland nog meer te halen in de vorm van een dosis natuurgeluk. In de binnenstad van Middelburg kun je je hart ophalen als florist, er zijn vele zeldzame plantensoorten te vinden. Ik zag regelmatig de soort Gedrongen Eikvaren voorbij komen bij recente waarnemingen van zeldzame planten in Nederland. Deze soort is in Nederland enkel bekend uit de binnenstad van Middelburg. En zelfs daar groeien slechts enkele (2 of 3?) exemplaren, op een oude muur. Zo’n zeldzaamheid is voor mij al genoeg reden toch die kant op te gaan. En wie weet wordt de kievit toch nog teruggevonden, dan ben ik in ieder geval dichtbij. Als ik aan het begin van de avond op 2 augustus weer met Transavia landt op Schiphol pak ik daarom meteen de trein naar het zuidwesten. Het scheelt dat ik een rechtstreekse verbinding heb, ik kan mooi in dezelfde trein blijven zitten.

Onderweg boek ik een overnachting in Middelburg bij Fletcher hotel, maar dit loopt iets anders dan gepland. Door een fout in het boekingssysteem blijkt dat ze achteraf toch geen overnachting hebben. Wel erg vervelend, het personeel ter plaatse komt ook chaotisch over. Geïrriteerd loop ik het hotel uit. Ook elders in Middelburg blijkt alles vol te zitten. Ik bel en mail flink wat af, maar ik krijg steeds hetzelfde antwoord, we zitten vol. Dan nog maar eens kijken op booking.com, en dan blijkt dat de dichtstbijzijnde overnachtingsmogelijkheid in Bergen op Zoom is. Ik bel de eerste suggestie in het rijtje dat ik voorgeschoteld krijg, grandhotel De Draak, in de binnenstad van Bergen op Zoom. Dit blijkt het oudste hotel van Nederland te zijn. Ze hebben nog een eenpersoonskamer vrij. Ik besluit deze te boeken en dan morgenochtend maar weer rustig naar Middelburg af te reizen.

Na een heerlijke nachtrust pak ik rond 10:30 de trein naar Middelburg. Een uurtje later sta ik in de binnenstad van de Zeeuwse hoofdstad. Meteen is mij duidelijk waarom Middelburg zoveel floristen trekt. De fraaie en historische binnenstad heeft een groot scala een leuke kleine straatjes, steegjes, ruderale plekken en oude muren en kades. Ik zie binnen enkele minuten al een breed spectrum aan mooie planten. Zwarte Nachtschade, Tongvaren, Muurleeuwenbek, Klein- en Groot Glaskruid en Hazenpootje. Tussen de bestrating Liggende Vetmuur, Gehoornde Klaverzuring en Tuinwolfsmelk. Op vrijwel iedere muur die ik zie een weelderige begroeiing van Muurvarens.

Na een korte zoektocht weet ik ook het pronkstuk van de wilde planten in Middelburg te vinden, Gedrongen Eikvaren. Enigszins verborgen tussen andere varensoorten, Klimop en Haagwinde. Ik maak wat foto’s en geniet met volle teugen. Passerende toeristen kijken verbaasd op als ze me zien knielen, “bent u iets kwijt?”.

Even verderop wat leuke stoepplantjes zoals Slaapkamergeluk, Straatliefdegras en Kransmuur. Ik ga vervolgens op zoek naar Klimopbremraap bij de Herengracht. Hier zou een handjevol exemplaren moeten staan van deze zeldzaamheid. Bij een boom met Klimop is het meteen raak. Deze parasitaire plant doet zich tegoed aan voedingsstoffen en water van Klimop, Klimop wordt als het ware leeg gezogen. Er zijn ongeveer 10 Bremraap-soorten bekend in Nederland. Hieronder links Klimopbremraap, rechts Muurvaren.

Weer een stuk verderop staan wat leuke grasjes in bloei, zoals Glad Vingergras, Groene Naaldaar en Stijf Hardgras. De soorten staan tussen de bestrating bij een AH-filiaal, dus ook hier veel verbaasde blikken. Een enkeling kijkt geïnteresseerd mee. Ik vertel de beste man waar ik naar kijk. Van de drukte bij de Albert Heijn naar een parkje, waar ik nog wat fraaie bloeiers zie zoals Reukeloze Kamille, Groot Kaasjeskruid en een mooi gazon bomvol Witte Klaver. Zelfs de meest gewone en algemene soorten kunnen tot de verbeelding blijven spreken. Door alle plantenpracht overal ben ik de Indische Kievit vergeten. Totdat deze gepiept wordt via Dutch Bird Alerts. Het blijkt dat deze op 27 juli ook al is waargenomen op Vlieland. De waarneming + foto liegen er niet om. Terug naar de planten.

Ik duik weer de vele pittoreske steegjes en straatjes in. Klein Streepzaad, Kruipklokje, Kruipertje, Herderstasje en Korrelganzenvoet lokken me een aantrekkelijk steegje in. Verwilderde Stokrozen, Kleine Kaardebol, Tongvarens, Muurvarens.

Ook weet ik een exemplaar van Gevlekt Havikskruid te vinden. Havikskruiden zijn 1 van mijn favoriete plantengroepen. Het betreft een geslacht uit de veelzijdige composietenfamilie. Tot de composieten behoren ook bekende soorten zoals Madeliefje, Duizendblad en distels zoals Akkerdistel en Speerdistel. Het bekendste havikskruid is wellicht Oranje Havikskruid. Deze vrij algemene en opvallende plant verschijnt ook weleens in bermen, gazons en tuinen. Andere vrij algemene havikskruiden zijn Schermhavikskruid, Stijf Havikskruid en Muizenoor. Hieronder enkele foto’s van het zeldzame Gevlekt Havikskruid.

Na soorten als Sierlijke Vetmuur, Glad Biggenkruid en Oosterse Raket te hebben bekeken, kan ik het niet laten een bezoek te brengen aan park Toorenvliedt. Hier zit een populatie Kwakken, een zeldzaam reigertje. Na een kort ommetje laat een juveniele vogel zich leuk zien op een dode tak boven het water. Ik besluit vervolgens dat het mooi is geweest, en pak om 15:00 de trein terug richting het noorden. Een mooi stedentripje door Middelburg met een mooi lijstje aan plantensoorten op zak. Uiteindelijk weet ik ruim 130 soorten te vinden.