Bonaire deel 10 – De dagen zijn geteld…

Van 6 tot 24 november 2025 ben ik met Nico op vakantie geweest naar Bonaire. In een reeks natuurblogs vertel ik over onze bijzondere ontmoetingen, mooie waarnemingen, interessante plekken, landschappen en de veelzijdigheid van Bonaire. In deel 10 zijn onze dagen op Bonaire geteld en is daar ook het einde in een reeks reisverhalen. Ook de laatste dagen en uurtjes op Bonaire worden maximaal geplukt. Nog wat laatste soorten zoeken, Kralendijk en omgeving verder verkennen, nog eens naar het mooie Te Amo Beach, nog een paar rondjes snorkelen. En een bezoek aan de mangroves, niet te vergeten…

21 november 2025: Jeff Davis & Kralendijk

Na een intensieve dagtocht in Slagbaai Washington nationaal park, besluiten we de volgende dag eerst uit te slapen. De wens om uit te slapen strijd met de gedachte dat we over enkele dagen weer op het vliegtuig stappen naar Schiphol. Niet te lang uitslapen, we ‘moeten’ eigenlijk nog wel laatste dingen ‘afvinken’, die we nog kunnen en willen doen. Zelf zou ik graag nog lachmeeuwen zien en niet te vergeten die Amerikaanse bonte scholekster, het Amerikaanse neefje van onze Europese scholekster. Ze zijn schaars, maar ze moeten her en der zitten op het vogelrijke Bonaire. Het kleine eiland dat ons al zoveel soorten heeft gegeven. En dan is er nog de Amerikaanse kerkuil, die zouden we nog best kunnen tegenkomen als we ’s avonds op pad gaan. En wie weet zijn er nog een paar leuke plevieren te vinden, dikbekplevier of dwergplevier. En hebben we nog kans op het zien van een rog en ander zeeleven? En we willen ook nog een keer de mangroves in.

Aan het begin van de middag nemen we een duik bij duik/snorkelspot Jeff Davis memorial. Een mooie rustige plek vlakbij het appartement. We zijn zo’n beetje de enige snorkelaars. Het waait wat harder dan normaal en enkele kortdurende regenbuien waaien over het eiland. Toch nog een beetje regen op Bonaire. Ondanks dat we in het natte seizoen zitten, hebben we tot nog toe amper regen gezien. Blijkbaar is dat de definitie van het ‘natte seizoen’ op Bonaire, af en toe een korte/krachtige bui. Het kan natuurlijk volgend jaar weer anders zijn met talrijke buien. Ik ben na een uur uitgesnorkeld, Nico blijft te water. Ik besluit een rondje Kralendijk te doen. Ik herinner me een aantal plasjes waar ik voor mijn gevoel nog niet goed heb gekeken. Ik heb ontzettend veel zin om die beter te gaan bekijken, het zou me weinig verbazen als daar nog een rijke schat aan vogels zit. En die lachmeeuwen moeten toch ook ergens rondhangen in de buurt van Kralendijk. Het is inmiddels grotendeels bewolkt, minder warm en dus beter uit te houden qua hitte. Op naar Kralendijk.

Eerste stop in Kralendijk is de kustlijn. Tussen het drukke toerisme fladderen kolibries bij elkaar, foeragerend rondom sierplanten. Zowel muskietkolibries als blauwstaartsmaragdkolibries. Beide soorten zijn algemene tuinvogels, zo is gebleken. Een stukje verderop zitten vier grijswitte vogels op een steiger, dat kan niet missen. Daar zitten de lachmeeuwen, bijna handtam. Ik neem uitgebreid de tijd om deze leuke meeuwen goed te bekijken. De vogels blijven rustig te zitten. Een groepje steenlopers laat zich ook leuk bekijken.

Dan is het weer tijd voor Salina North en omliggende plasjes. In een met water gevulde geul zie ik een paar mooie soorten. Een geelkruinkwak, gestreepte strandlopers, Amerikaanse regenwulpen, kleinste strandloper (ze blijven leuk) en kleine grijze snippen. Kleine grijze snip is wederom een soort die ik nog nooit had gezien. En geelkruinkwak zag ik niet eerder van zo dichtbij. Een dag later zal blijken dat geelkruinkwak zich nog mooier kan laten zien.

Vanaf het vogelrijke Salina North fiets ik rustig vogelend terug naar het appartement. De zon gaat alweer langzaam onder, het einde van de dag is aangebroken. Zangvogels beginnen weer actiever te zingen. Opeens zie ik de ene na de andere oranje troepiaal in de top van een boompje zingen, prachtig. Ook gele zangers komen tevoorschijn, de meeste van deze kleine vogeltjes zijn zeer beweeglijk in struiken. Gelukkig laat een enkeling zich fantastisch bekijken, bijna handtam. Ook op Klein Bonaire zagen we zo’n tamme gele zanger. En ook een mannetje gele troepiaal laat zich fraai bekijken, hoewel enigszins verscholen in het groen. Een vrouwtje komt vanachter het mannetje tevoorschijn, en lijkt gecharmeerd te zijn van de melodieuze zang die het mannetje voortbrengt. Het voorkomen en gedrag van soorten als oranje- en gele troepiaal is vergelijkbaar met onze merels en zanglijsters. Algemene, fraai getekende vogels met een duidelijke zangpiek in de ochtend en aan het einde van de dag. Al moet ik zeggen dat de troepialen wel een stuk kleurrijker zijn.

22 november: Lac Bay – Mangrove tocht

Waar ik het nog niet over heb gehad in de Bonaire blogs, zijn de mangroven van Bonaire. We hebben twee keer een bezoek gebracht aan het mangrove center. Het mangrove center is een bescheiden bezoekerscentrum gelegen aan Lac Bay, nabij de kust, even ten zuidoosten van Kralendijk. Vanuit het mangrove center worden kano- en snorkeltochten georganiseerd. Met een lokale gids kun je een kortere of langere tocht maken door mangrovebos. Onze eerste tocht was een korte tocht, met alleen kanovaren. Op de 22e, onze op twee na laatste dag op Bonaire, boeken we daarom nog een langere tocht. Dit keer met snorkelen inbegrepen. Nico heeft ook hier prachtige beelden van gemaakt. Hieronder een slideshow van het snorkelen in de mangroves van Bonaire. Wederom een wereld apart, met weer andere ontmoetingen, soorten en ongekende rust. Op de terugweg naar het mangrovecenter, toen we weer in de kano zaten, kwam er een felle stortbui over ons heen. Dat was één van de aangenaamste regenbuien die ik ooit over me heen heb gehad.

Naast een uitgebreid bezoek aan de mangrove, hebben we ook Lac Bay verder verkend. Er zijn mooie zandstranden en je kunt verkoeling opzoeken door een stukje mangrovebos in te lopen via pallets die een wandelpad vormen. Het is een goeie plek om een Noordse waterlijster te zien. Het lukt meerdere keren om een vogel mooi in het vizier te krijgen, maar ze zijn schuw en erg beweeglijk. Een plaatje schieten van deze Amerikaanse zangvogel, die ik in 2010 op Vlieland zag, zat er niet in. Maar wel bijzonder om zo het gevoel van het zien van de Vlieland-vogel te herbeleven op Bonaire.

Terwijl we scherp een Noordse waterlijster in de gaten houden, worden we zelf in de gaten gehouden. Een kleine reiger staat aan de rand van de mangrove en ik kan het haast niet geloven. Zit daar nou doodleuk een geelkruinkwak open en bloot? Ja dus. In alle rust om zich heen kijkend en af een toe foeragerend tussen de mangrovewortels. Dit zijn van die waarnemingen waarbij het vogelaarshart een sprongetje maakt. Een waarneming die toch bepaalde emoties oproept. Weer een bijzonder en mooi moment, die een plekje krijgt in de inmiddels toch wel lange reeks van onvergetelijke waarnemingen op dit fantastische eiland. Vlak voordat we Bonaire verlaten nog even een geelkruinkwak in de schoot geworpen krijgen.

Even verderop weet ik nog een tweetal Amerikaanse bonte scholeksters te vinden, maar deze zitten op grote afstand. Op de terugweg naar het appartement stoppen we nog even bij de lachmeeuwen die op dezelfde plek zitten als gister. En natuurlijk moeten we nog even stoppen bij Salina North… als we er toch langs komen… ik kan het eigenlijk niet laten hier steeds te stoppen. Het is gewoon een leuk natuurgebied zo tegen Kralendijk aan. En ja, ook nu levert een stop op deze locatie een leuke waarneming op. Onderstaande foto zegt alles.

Voordat we (voorlopig) afscheid nemen van Bonaire doen we nog een laatste activiteit, waar we nog steeds niet aan waren toegekomen. Nachtsnorkelen. In het pikkedonker met onze onderwater zaklamp het onderwaterleven bekijken nabij Oil Slick Leap (de duikspot nabij appartement). We komen enkele langoesten tegen die we overdag niet tegenkwamen. We merken dat we regelmatig worden gestoken door kleine kwallen, dus blijven niet te lang in het water. Daarnaast is het ook meer dan mooi geweest. Zondag de 23e ondernemen we weinig en bereiden alvast onze terugreis voor. Ik ga nog een laatste keer hardlopen via een nieuwe route en vogel nog een beetje, niet al te ver van het appartement. ’s Avonds gaat de nachtvlinderlamp nog een laatste keer aan.

24 november: Terugreis

En dan is het zomaar maandag de 24e. Onze vakantie op Bonaire zit erop. We vliegen vanavond om 19:30 terug naar Schiphol. ’s Ochtends alle spullen inpakken, fietsen schoonmaken en terugbrengen naar Kralendijk, waarna we worden teruggebracht naar het appartement. Lunchen, koffie, nog even uitrusten. Diederik biedt ons een lift aan naar het vliegveld (nogmaals bedankt!). Om 14:00 pikt Diederik ons op en hangen we nog even de toerist uit op de boulevard van Kralendijk. Even later dropt Diederik ons bij Te Amo Beach, aangezien we nog een paar uurtjes moeten wachten voor vertrek. Te Amo Beach is de uitgelezen plek om te wachten, tegenover het vliegveld. We nemen het er nog even van op het strand. Nog een laatste keer het azuurblauwe water in, snorkelen, oog in oog met een zeeschildpad. Nog wat hapjes van de plaatselijke foodtrucks.

We zijn helemaal opgeladen en klaar voor weer 10 uur in het vliegtuig zitten. De terugreis verloopt iets soepeler dan de heenreis, niet in de laatste plaats vanwege het feit dat ik dit keer mijn benen fatsoenlijk kwijt kan in het gangpad. En dat is toch wel zeer aangenaam op momenten dat ik kramp krijg van het zitten in die te krappe ruimtes tussen stoelen. En ook fijn dat ik niet ‘bekneld’ zit tussen twee personen in. Van nachtrust is nauwelijks sprake, slaap vatten is makkelijker gezegd dan gedaan. Voor we het weten zetten we voet in Nederland.

Epiloog

Tijdens de vlucht spookt van alles door mijn hoofd, voornamelijk hetgeen wat we allemaal hebben gedaan en gezien in nogal korte tijd. Ergens gemengde gevoelens, zoals het contrast tussen het luxe en minder luxe deel van Bonaire. Vooral in en rondom Kralendijk. Daarnaast zal het weer even wennen en omschakelen zijn in Nederland. Ander klimaat, niet zomaar even kunnen snorkelen, niet dag in dag uit soorten zoeken. Maar Bonaire staat op ons netvlies, we hebben voor ons gevoel meer dan het maximale uit onze reis gehaald. De schoonheid van koraalriffen, het veerkrachtige maar ook kwetsbare zee-ecosysteem. De natuur die onder druk staat, en niet te vergeten plaatselijke bewoners, die hun best doen een voortbestaan op Bonaire te creëren en te behouden.

Ik ben dankbaar dat ik de afgelopen 2,5 week allerlei ecosystemen en de daarin levende soorten met eigen ogen heb mogen aanschouwen. Nu ik de Caribische/Bonairiaanse natuur heb ontdekt, heeft het me nog meer doen realiseren hoe kwetsbaar en waardevol het eiland is in allerlei opzichten. Bonaire is een vaste verblijfplaats voor tal van soorten organismen, waaronder mensen. Mensen leven en werken (deels) samen met de natuur. Daarnaast is Bonaire een essentiële tussenstop voor trekkers, een heerlijk oord om uit te rusten, te genieten. Niet alleen voor vele vogelsoorten, ook voor massa’s toeristen. Vele mensen zetten zich met hart en ziel in voor Bonaire. Net zoals in Nederland mensen samenwerken om natuur te beschermen, behouden of herstellen, met oog voor de toekomst. Een gezonde en fijne toekomst voor mensen, dieren en planten. Met natuur waar ieder mens gelukkig van wordt.

Ik sluit niet uit dat ik in de toekomst meermaals een tijdje op Bonaire zal verblijven, om daar te verblijven en werken. Ecologisch onderzoek, excursies en lezingen geven, monitoring activiteiten, nesten van zeeschildpadden in kaart brengen en beschermen. Er is genoeg te doen op Bonaire, belangrijk werk. Van sommige soorten is weinig bekend over het voorkomen op Bonaire. Wat je niet weet, kun je moeilijk (of minder goed) beschermen. Bonaire heeft een speciaal plekje in mijn hart veroverd. Ergens ben ik alweer aan het nadenken over een volgende Bonaire trip. Ergens in het voorjaar zou dan het meest interessant zijn. Maar dat komt vanzelf, alles op zijn tijd.